Eenzaamheid, ook met mensen om je heen: hoe dat kan en wat helpt
Hiervoor hoef je niet op een wachtlijst
Eenzaamheid gaat niet over het aantal mensen om je heen, maar over het gemis aan verbinding die ertoe doet. Daarom kun je je eenzaam voelen met een volle agenda. Er zijn twee soorten: sociale eenzaamheid, waarbij je een kring mist, en emotionele eenzaamheid, waarbij je iemand mist bij wie je jezelf kunt zijn. De tweede soort los je niet op met meer afspraken. Praten met een coach of counselor helpt om te zien wat je precies mist en wat je daarin tegenhoudt. Voor een gesprek zonder afspraak is er ook de Luisterlijn, dag en nacht.
duurt ± 5 minuten · anoniem · vrijblijvend
“Ik heb een verjaardag gehad met dertig mensen en ging leeg naar bed”
Eenzaamheid kun je voelen met een volle agenda. Het is niet dat er niemand is. Er zijn collega’s, er is een appgroep, er is familie. Alleen gaat het altijd over de dingen, nooit over jou. En als iemand vraagt hoe het gaat, zeg je goed, want de uitgebreide versie past niet in het gesprek en je weet niet of ze erop zitten te wachten.
Wat het lastig maakt om hierover te beginnen, is dat het klinkt als zielig. Eenzaam zijn heeft in Nederland de bijklank van niemand hebben, en dat is precies wat het meestal niet is. Daardoor houden de meeste mensen het voor zich, en dat maakt het erger.
Twee soorten eenzaamheid, en waarom dat uitmaakt
Onderzoekers maken onderscheid tussen sociale en emotionele eenzaamheid. Sociale eenzaamheid is het missen van een kring: mensen om je heen, een club, collega’s, buren. Emotionele eenzaamheid is het missen van iemand die dichtbij staat, bij wie je jezelf kunt zijn zonder uit te leggen.
Dat onderscheid is niet academisch. Bij sociale eenzaamheid helpt het om meer mensen te ontmoeten, en dat is te organiseren. Bij emotionele eenzaamheid helpt dat niets, en soms maakt het het erger: nog meer gesprekken die aan de oppervlakte blijven, nog meer bevestiging dat het niet aankomt.
Volgens het CBS voelde bijna 10 procent van de Nederlanders van 15 jaar en ouder zich in 2024 sterk eenzaam, en nog eens 30 procent enigszins. Het komt het vaakst voor bij mensen die alleen wonen en bij ouders in eenoudergezinnen. Vier op de tien mensen kent dit dus in enige mate, en van die groep zegt bijna niemand er iets over.
Wat werkt, en wat niet
De standaardtip is meer onder de mensen komen. Dat werkt alleen als je iets doet wat herhaalt: een wekelijkse training, een koor, vrijwilligerswerk op vaste dagen. Contact ontstaat uit herhaling en uit samen iets doen, niet uit één keer ergens heen gaan en hopen dat het klikt.
Voor de emotionele kant is er een andere weg, en die is ongemakkelijker. Er moet iemand zijn tegen wie je een keer eerlijk zegt hoe het echt met je gaat. Niet iedereen, één iemand. Vrijwel iedereen overschat hoe raar dat overkomt en onderschat hoe vaak de ander iets soortgelijks herkent.
Wees daarnaast alert op de terugtrekbeweging. Eenzaamheid maakt gevoeliger voor afwijzing, waardoor je uitnodigingen afslaat, waardoor er minder komen. Dat is geen karakter, dat is hoe het werkt, en het is het moment om juist ja te zeggen op iets kleins.
En als je vandaag iemand wilt spreken: de Luisterlijn is er dag en nacht op 088 0767 000, gratis en anoniem. Daar hoeft niets ergs voor aan de hand te zijn.
Waar begeleiding aan bijdraagt
Een coach of counselor lost eenzaamheid niet op, want die kan geen mensen voor je regelen. Wat wel kan, is uitzoeken waar het vastloopt. Bij de een is dat een periode waarin alles wegviel, zoals na een verhuizing of een scheiding. Bij de ander is het een gewoonte om altijd de sterke te zijn, waardoor niemand ooit een reden krijgt om naar jou om te kijken.
Dat laatste is precies het soort ding dat je alleen ziet als iemand ernaar vraagt. En het is te veranderen, al gaat het langzaam en met ongemakkelijke gesprekken.
Naast ons bestaat er trouwens het landelijke programma Eén tegen eenzaamheid, met initiatieven per gemeente. Dat is gratis en niet van ons. We noemen het omdat het bestaat en werkt.
Voelt het vooral leeg in plaats van eenzaam, kijk dan bij niet lekker in je vel zitten of somberheid. De andere vragen binnen dit thema staan bij gevoel en gedachten.
Laatst bijgewerkt op
Wanneer past een coach, en wanneer je huisarts?
Dit is een hulpvraag die tegen de zorg aan ligt. We leggen hem alleen voor aan coaches en therapeuten met aantoonbare specialisatie, en verwijzen door zodra het zwaarder blijkt dan begeleiding aankan.
Een coach past als …
- je merkt dat contacten oppervlakkig blijven en je niet weet hoe dat komt
- je iemand zoekt die met je uitzoekt wat je tegenhoudt om je te laten zien
- je na een verhuizing, scheiding of verlies opnieuw moet beginnen
- je op een wachtlijst staat en de tussentijd niet stil wilt zitten, in overleg met je huisarts
Ga eerst naar je huisarts als …
- de eenzaamheid samengaat met somberheid die weken aanhoudt
- je jezelf steeds meer afsluit en je dagelijks leven eronder lijdt
- je nergens meer plezier in hebt, ook niet in dingen waar je van hield
- je gedachten hebt over dood of jezelf pijn doen; bel dan 113 of ga naar je huisarts
Denk je aan zelfdoding of doe je jezelf pijn? Bel 113 of gratis 0800-0113, of chat via 113.nl, dag en nacht bereikbaar. Bij direct gevaar: 112.
Welke coach past hierbij?
Bij eenzaamheid gaat het meestal om een counselor, psychosociaal therapeut, mindfulnesscoach. Je hoeft dat zelf niet uit te zoeken: op basis van je verhaal leggen wij je vraag voor aan de coaches die erbij passen. Elke coach op Výma is geverifieerd op KvK-inschrijving, kwalificaties en beroepsregisters, en kiest maximaal drie thema's: specialisten dus, geen alleskunners.
- counselor
- psychosociaal therapeut
- mindfulnesscoach
Veelgestelde vragen
Hoe kan ik me eenzaam voelen terwijl ik genoeg mensen ken?
Omdat eenzaamheid over de kwaliteit van contact gaat, niet over het aantal. Onderzoekers onderscheiden sociale eenzaamheid, waarbij je een kring om je heen mist, van emotionele eenzaamheid, waarbij je iemand mist bij wie je jezelf kunt zijn. Wie het tweede voelt, heeft aan een drukkere agenda niets.
Waar kan ik terecht als ik nu iemand wil spreken?
De Luisterlijn is dag en nacht bereikbaar op 088 0767 000, gratis en anoniem, en je hoeft er geen reden voor te hebben. Daarnaast bestaat het programma Eén tegen eenzaamheid, met lokale initiatieven per gemeente. Dat zijn geen diensten van ons en we verdienen er niets aan; ze zijn alleen goed.
Kan een coach helpen bij eenzaamheid?
Bij het deel dat over jezelf gaat wel: wat je tegenhoudt, welke stappen je niet zet, hoe je van oppervlakkig contact naar echt contact komt. Een coach kan geen vrienden voor je regelen. Omdat deze vraag tegen de zorg aan ligt, leggen we hem alleen voor aan coaches met aantoonbare specialisatie.
Blijft mijn verhaal anoniem?
Ja. Coaches zien je verhaal en je voorkeuren, nooit je naam of e-mailadres. Pas als jij op een reactie ingaat, bepaal jij wat je deelt. Verwijderen kan altijd, met één klik.