Steeds dezelfde patronen in je relaties? Zo doorbreek je de herhaling
Hiervoor hoef je niet op een wachtlijst
Als je in verschillende relaties steeds hetzelfde ziet gebeuren, zegt dat meestal iets over de rol die je aanneemt en over wie je aantrekkelijk vindt. Dat is geen fout in je karakter en ook geen etiket dat je van een filmpje krijgt; het is aangeleerd gedrag dat ooit ergens logisch was. Patronen zijn te doorbreken, al zit de moeilijkheid meestal niet in het zien maar in het volhouden van iets anders. Bij een coach of counselor werk je daaraan, ook als je op dit moment geen relatie hebt.
duurt ± 5 minuten · anoniem · vrijblijvend
“Weer dezelfde ruzie, met iemand anders”
Terugkerende patronen in relaties zie je pas achteraf. Je bent er drie jaar uit, je hebt iemand nieuws, en na een halfjaar hoor je jezelf hetzelfde zeggen als de vorige keer. Ander mens, andere stad, en toch dat bekende gevoel dat je te veel geeft en te weinig terugkrijgt. Of juist dat je op afstand blijft en niet weet waarom.
Wat mensen erover zeggen, blijft meestal aan de oppervlakte. “Je valt op de verkeerde types” klinkt als een verklaring en is er geen. Het interessante is niet op wie je valt, maar wat er daarna gebeurt: welke rol je aanneemt, wat je wegwuift, en waar je vroeger dan je lief is besluit dat het toch weer aan jou ligt.
Waarom terugkerende patronen zo hardnekkig zijn
Een patroon is aangeleerd gedrag dat ooit werkte. Wie in een gezin opgroeide waar het schuurde, kan geleerd hebben om de sfeer te bewaken, om vooruit te denken voor iedereen, of om niets te vragen. Dat waren nuttige vaardigheden. Ze worden alleen niet vanzelf uitgezet als de situatie verandert.
Daar komt bij dat een patroon vertrouwd voelt. Vertrouwd is niet hetzelfde als prettig; het is herkenbaar, en herkenbaar voelt veilig. Dat verklaart waarom mensen soms terugkeren naar dynamiek waarvan ze weten dat die hen niet goed doet.
En dan is er de bevestiging. Wie verwacht dat de ander uiteindelijk afhaakt, gaat daar onbewust naar handelen: sneller ruzie zoeken, of juist niets meer vragen. De afloop komt, en die lijkt te bewijzen dat de verwachting klopte.
Terughoudend met etiketten
Op social media is dit onderwerp een industrie geworden. Hechtingsstijlen, rode vlaggen, testjes die je in drie minuten vertellen wie je bent. Dat vocabulaire kan helpen om iets te herkennen, en het richt ook schade aan zodra het een diagnose wordt.
Twee problemen. Het eerste is dat een label je niets leert over wat je anders moet doen. Het tweede, schadelijker, is wat er gebeurt als je het op je partner plakt. Iemand die een etiket krijgt, gaat zich verdedigen, en daarmee is het gesprek voorbij voordat het begon.
Nuchter blijven werkt beter: beschrijf wat er gebeurt in plaats van wat iemand is. “Ik merk dat ik begin te regelen zodra jij stil wordt” brengt je verder dan welke categorie ook.
Wat wel helpt
Zet drie relaties naast elkaar op papier, ook vriendschappen of een werkrelatie. Schrijf per relatie op hoe het begon, waar het kantelde en hoe het eindigde. De rode draad springt er meestal binnen een uur uit, en het is meestal een andere draad dan je verwachtte.
Kijk daarna naar het moment waarop je iets inslikt. Bij vrijwel iedereen is er een vroeg punt waarop je iets had kunnen zeggen en dat niet deed, en waar de rest uit voortkomt. Dat punt is het aangrijpingspunt, niet de ruzie drie maanden later.
Verwacht daarbij ongemak. Ander gedrag voelt in het begin onnatuurlijk en soms onaardig, terwijl het dat niet is. Dat gevoel is precies de reden dat mensen terugvallen, en dus de reden dat het helpt om er iemand bij te hebben.
Waar begeleiding verschil maakt
Dit is een onderwerp waarbij inzicht makkelijk is en verandering moeilijk. De meeste mensen zien hun patroon binnen twee gesprekken. Wat daarna nodig is, is iemand die het opmerkt zodra je terugvalt, en die vasthoudt wat jij liever laat liggen.
Loopt het bij jou vooral over te veel geven en niet nee kunnen zeggen, kijk dan ook bij grenzen stellen. Speelt het nu in je relatie, dan past twijfel over je relatie beter. De andere vragen staan bij relaties en sociaal.
Laatst bijgewerkt op
Wanneer past een coach, en wanneer je huisarts?
Dit is een hulpvraag die tegen de zorg aan ligt. We leggen hem alleen voor aan coaches en therapeuten met aantoonbare specialisatie, en verwijzen door zodra het zwaarder blijkt dan begeleiding aankan.
Een coach past als …
- je in verschillende relaties dezelfde afloop ziet en de rode draad niet vindt
- je jezelf terugvindt in dezelfde rol, zoals altijd degene zijn die geeft
- je vriendschappen of werkrelaties net zo ziet verlopen als je liefdesrelaties
- je op een wachtlijst staat en de tussentijd niet stil wilt zitten, in overleg met je huisarts
Ga eerst naar je huisarts als …
- je somber bent of nergens meer plezier in hebt
- je merkt dat je jezelf isoleert en het contact met iedereen verliest
- je in een relatie zit waarin sprake is van dwang, angst of geweld; bel dan Veilig Thuis via 0800-2000
- je merkt dat het zwaarder wordt in plaats van lichter
Denk je aan zelfdoding of doe je jezelf pijn? Bel 113 of gratis 0800-0113, of chat via 113.nl, dag en nacht bereikbaar. Bij direct gevaar: 112.
Welke coach past hierbij?
Bij terugkerende patronen in relaties gaat het meestal om een relatiecoach, gezinscoach, communicatiecoach. Je hoeft dat zelf niet uit te zoeken: op basis van je verhaal leggen wij je vraag voor aan de coaches die erbij passen. Elke coach op Výma is geverifieerd op KvK-inschrijving, kwalificaties en beroepsregisters, en kiest maximaal drie thema's: specialisten dus, geen alleskunners.
- relatiecoach
- gezinscoach
- communicatiecoach
Veelgestelde vragen
Kan ik hieraan werken zonder relatie?
Ja, en het is vaak zelfs makkelijker. Zonder de dagelijkse ruis van een lopende relatie is er meer ruimte om terug te kijken op wat er telkens gebeurde. Veel mensen doen dit werk juist in de periode tussen twee relaties in.
Ik heb online mijn hechtingsstijl gevonden. Helpt dat?
Als taal om iets te herkennen soms wel. Als verklaring meestal niet: een etiket vertelt je waar je in valt, niet wat je moet doen. Wees vooral voorzichtig met labels die je op je partner plakt; dat maakt gesprekken moeilijker in plaats van makkelijker.
Komen terugkerende patronen in relaties altijd uit je jeugd?
Vaak speelt er iets mee van vroeger, en het hoeft geen jarenlange zoektocht te worden. Voor de meeste mensen is het genoeg om te zien welke rol ze aannemen en wat die oplevert; dat is in een handvol gesprekken te doen.
Wat kost het via Výma?
Výma zelf is gratis: de intake, het voorleggen aan coaches en de kennismakingsgesprekken kosten je niets. Wat je daarna met een coach afspreekt, spreek je rechtstreeks met die coach af.