Botsen met je puber zonder de deur dicht te slaan
Botsen met je puber hoort bij de leeftijd waarop je kind uitzoekt wie hij los van jou is. Dat het schuurt is normaal; dat het elke dag ontspoort hoeft dat niet te zijn. Wat helpt is kiezen waar je op staat en de rest laten lopen, en het gesprek voeren naast elkaar in plaats van tegenover elkaar. Trekt je kind zich helemaal terug, gaat het niet meer naar school of komt er somberheid bij, begin dan bij de huisarts.
duurt ± 5 minuten · anoniem · vrijblijvend
“Ik vraag hoe het was en krijg één woord terug”
Botsen met je puber begint meestal met kleine dingen. Een deur die net iets te hard dichtgaat. Een antwoord dat je niet had verdiend. Een afspraak die vergeten is en waarvan het jouw schuld blijkt te zijn dat hij niet in de agenda stond.
Wat het zwaarste weegt, is het contact dat je kwijt bent. Twee jaar geleden vertelde dit kind je alles op de fiets naar school. Nu weet je niet welke vrienden er nog zijn, en vraag je het liever niet, omdat vragen ook al fout is.
Waarom botsen met je puber erbij hoort
Er gebeurt iets wat moet gebeuren. Om iemand op zichzelf te worden, moet je kind uitzoeken wat van hem is en wat van jou, en de enige manier om dat te ontdekken is door ergens tegenaan te duwen. Jij bent het dichtstbijzijnde en veiligste ding om tegenaan te duwen, en dat is een twijfelachtig compliment.
Tegelijk staat je kind onder druk die je van buiten weinig ziet. In de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023, waaraan ruim 188 duizend leerlingen uit klas 2 en 4 van 885 middelbare scholen meededen, gaf 34,5 procent aan regelmatig of vaak prestatiedruk te ervaren. Wat er thuis uitkomt, is vaak wat er op school niet uit kon.
Kies waar je op staat
De veelgemaakte fout is overal iets van vinden. Kleding, kamer, tijdstippen, toon, telefoon, cijfers en vrienden zijn samen te veel fronten, en een puber die overal wordt gecorrigeerd, gaat overal vechten.
Kies er drie. Bij de meeste gezinnen zijn dat veiligheid, school en hoe jullie met elkaar omgaan. Daar sta je op, consequent en zonder onderhandeling. De rest laat je los, ook als het je irriteert, want je hebt je krediet nodig voor die drie.
Voer daarnaast de gesprekken die ertoe doen naast elkaar. In de auto, tijdens het afdrogen, bij een wandeling met de hond. Oogcontact maakt het voor een tiener een verhoor; ernaast lopen maakt het een gesprek.
Als het toch ontspoort
Ga eruit voordat je iets zegt wat je meent op dat moment en morgen niet meer. Zeg dat je hier later op terugkomt, en doe dat dan ook. Wie afkoelt en terugkomt, leert zijn kind iets wat waardevoller is dan het onderwerp van de ruzie.
Herstel daarna het contact eerst, en pas dan de inhoud. Een puber die het gevoel heeft dat de band nog staat, praat over de rest vanzelf een keer.
Wat een coach hieraan toevoegt
Een oudercoach of gezinscoach kijkt naar het patroon in huis en niet naar wie er gelijk heeft. Meestal blijkt dat jullie elkaar aan het versterken zijn: hij trekt zich terug, jij vraagt door, hij trekt zich verder terug.
Vaak volstaan een paar gesprekken met jou. Je kind hoeft er niet altijd bij, en verandert merkbaar mee zodra jouw kant van het patroon verschuift.
Waar dit aan grenst
Trekt je kind zich volledig terug, gaat het niet meer naar school, of komen er somberheid, zelfbeschadiging of gedachten over dood bij, dan begin je bij de huisarts. Die kan doorverwijzen naar de jeugd-ggz. Bij zorgen over veiligheid bel je Veilig Thuis via 0800-2000.
Speelt er iets bij je kind zelf, kijk dan bij je puber zit niet lekker in zijn vel. Gaat het breder over hoe het thuis loopt, dan sluit opvoedvragen beter aan. De andere vragen staan bij relaties en sociaal.
Laatst bijgewerkt op
Wanneer past een coach, en wanneer je huisarts?
Een coach past als …
- elk gesprek uitloopt op ruzie en jullie er samen niet uitkomen
- je merkt dat je harder reageert dan je wilt
- jij en je partner het oneens zijn over hoe streng jullie moeten zijn
- je contact wilt houden en niet weet hoe
Ga eerst naar je huisarts als …
- je kind zich volledig terugtrekt en dat weken aanhoudt
- het niet meer naar school gaat
- er somberheid, zelfbeschadiging of gedachten over dood bij komen
- er sprake is van drugs, alcohol of onveilige situaties
Denk je aan zelfdoding of doe je jezelf pijn? Bel 113 of gratis 0800-0113, of chat via 113.nl, dag en nacht bereikbaar. Bij direct gevaar: 112.
Welke coach past hierbij?
Bij botsen met je puber gaat het meestal om een relatiecoach, gezinscoach, communicatiecoach, jongerencoach. Je hoeft dat zelf niet uit te zoeken: op basis van je verhaal leggen wij je vraag voor aan de coaches die erbij passen. Elke coach op Výma is geverifieerd op KvK-inschrijving, kwalificaties en beroepsregisters, en kiest maximaal drie thema's: specialisten dus, geen alleskunners.
- relatiecoach
- gezinscoach
- communicatiecoach
- jongerencoach
Veelgestelde vragen
Is botsen met je puber normaal?
Ja, en het is zelfs functioneel. Om zelfstandig te worden moet je kind uitzoeken waar jij ophoudt en hij begint, en dat gaat met wrijving. De vraag is niet of jullie botsen maar of er tussendoor nog contact is.
Hoe houd ik contact als hij niets meer vertelt?
Door de momenten te pakken die niet als gesprek voelen. In de auto, tijdens het koken, bij het naar bed brengen. Naast elkaar praat een tiener makkelijker dan tegenover elkaar, en een korte opmerking levert vaker iets op dan de vraag hoe het gaat.
Waar leg ik de grens tussen normaal en zorgelijk?
Kijk of je kind buiten huis nog meedraait. Gaat het naar school, ziet het vrienden, doet het nog dingen die het leuk vindt, dan hoort de wrijving thuis bij de leeftijd. Valt dat allemaal weg, dan is het meer dan puberen en begin je bij de huisarts.
Helpt het om strenger te worden?
Bij een enkel onderwerp wel, en over de hele linie niet. Een puber die op alles wordt gecorrigeerd, gaat op alles vechten. Kies drie dingen waar je op staat, meestal veiligheid, school en hoe jullie met elkaar praten, en laat de rest gaan.