Het imposter-gevoel: bang om door de mand te vallen
Het imposter-gevoel is de overtuiging dat je succes op een misverstand berust en dat iemand daar ooit achter komt. Het treft vaak mensen die het juist goed doen, en het groeit mee met elke promotie. Wat helpt is bewijs bijhouden dat je niet kunt wegredeneren, en er met iemand over praten, want in stilte lijkt het alsof je de enige bent. Slaap je er slecht van of komt er somberheid bij, begin dan bij de huisarts.
duurt ± 5 minuten · anoniem · vrijblijvend
“Ooit komen ze erachter dat ik dit helemaal niet kan”
Het imposter-gevoel meldt zich op de gekste momenten. Je krijgt een compliment en denkt aan het deel dat ze niet zagen. Je wordt gevraagd voor een project en je eerste gedachte is dat iemand zich vergist heeft.
Wat het onhandig maakt, is dat je er goed in bent geworden om het te verbergen. Je bereidt je dubbel voor, je werkt de avonden door, en het resultaat is dat het weer goed gaat. Waarmee je bewijs hebt dat het alleen goed ging omdat je zo hard werkte.
Waar het imposter-gevoel vandaan komt
Er zit een denkfout in die zichzelf voedt. Gaat iets goed, dan lag het aan de omstandigheden. Gaat iets mis, dan lag het aan jou. Met die twee regels kun je een heel cv opbouwen zonder ooit iets aan je zelfbeeld te veranderen.
Daaronder zit vaak een oude regel. Waardering hing af van prestatie, of fouten hadden gevolgen. Wie dat heeft geleerd, ervaart elke nieuwe stap als een test die hij kan zakken in plaats van als werk dat hij gaat leren.
De prijs staat in de cijfers. Volgens de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden van TNO en het CBS lagen de burn-outklachten in 2025 het hoogst bij werknemers van 25 tot 35 jaar, op ruim 28 procent. Dat is de groep die zich net aan het bewijzen is, en die de neiging heeft om onzekerheid op te lossen met harder werken.
Wat je eraan kunt doen
Houd bewijs bij dat je niet kunt wegredeneren. Een bestand waarin je noteert wat je hebt gedaan, wat er lastig aan was en wat het opleverde. Feiten, geen oordelen. Op het moment dat je hoofd zegt dat het geluk was, heb je iets om naast te leggen.
Praat er daarnaast met iemand over. Dit gevoel leeft in stilte, en zodra je het uitspreekt in een team blijkt vrijwel altijd dat er meer mensen zijn die het herkennen, meestal de mensen van wie je het het minst had verwacht.
Neem tot slot de kans die te groot voelt. De regel dat je aan zeventig procent van de eisen moet voldoen voordat je solliciteert, bestaat omdat vrijwel niemand aan honderd procent voldoet. Wie wacht tot het gevoel klopt, wacht altijd.
Wat een coach hieraan toevoegt
Iemand die je hoort wegredeneren en dat benoemt op het moment zelf. Dat is het lastigste onderdeel om alleen te doen, want de wegredenering voelt vanbinnen als nuchterheid.
Verder gaat het over de oude regel eronder. Waar heb je geleerd dat je pas meetelt als je presteert, en klopt die regel nog. Dat uitzoeken kost vijf tot tien gesprekken en verandert meer dan de zoveelste geruststelling van je leidinggevende.
Waar dit aan grenst
Slaap je slecht, komt er somberheid bij die weken aanhoudt, of werk je zo veel over dat uitputting dichtbij komt, dan begin je bij de huisarts en schakel je de bedrijfsarts in.
Zit de lat vooral hoog bij jezelf, kijk dan bij perfectionisme. Gaat het vooral om de spanning rond presteren, dan sluit faalangst beter aan. De andere vragen staan bij zelfbeeld en zelfvertrouwen.
Laatst bijgewerkt op
Wanneer past een coach, en wanneer je huisarts?
Een coach past als …
- je succes toeschrijft aan geluk, timing of aardige collega's
- je harder werkt dan nodig om te voorkomen dat iemand iets ontdekt
- je kansen laat lopen omdat je jezelf niet gekwalificeerd genoeg vindt
- het gevoel toeneemt naarmate je meer bereikt
Ga eerst naar je huisarts als …
- je er slecht van slaapt of lichamelijke klachten krijgt
- er somberheid bij komt die weken aanhoudt
- je zo veel overwerkt dat uitputting dichtbij komt; schakel dan ook de bedrijfsarts in
- de angst je verhindert nog iets nieuws te proberen
Denk je aan zelfdoding of doe je jezelf pijn? Bel 113 of gratis 0800-0113, of chat via 113.nl, dag en nacht bereikbaar. Bij direct gevaar: 112.
Welke coach past hierbij?
Bij het imposter-gevoel gaat het meestal om een lifecoach, counselor, coach persoonlijke ontwikkeling. Je hoeft dat zelf niet uit te zoeken: op basis van je verhaal leggen wij je vraag voor aan de coaches die erbij passen. Elke coach op Výma is geverifieerd op KvK-inschrijving, kwalificaties en beroepsregisters, en kiest maximaal drie thema's: specialisten dus, geen alleskunners.
- lifecoach
- counselor
- coach persoonlijke ontwikkeling
Veelgestelde vragen
Wat is het imposter-gevoel precies?
Het is de hardnekkige overtuiging dat je minder kunt dan anderen denken en dat je positie op toeval berust. De psychologen Pauline Clance en Suzanne Imes beschreven het in 1978 voor het eerst. Het is geen diagnose en geen stoornis; het is een manier van naar jezelf kijken die veel voorkomt.
Waarom hebben juist goede presteerders hier last van?
Omdat het gevoel meegroeit met wat je bereikt. Elke nieuwe rol brengt werk mee dat je nog nooit hebt gedaan, en dat bevestigt precies het vermoeden dat je het niet kunt. Wie stil blijft staan, ontloopt dat gevoel; wie doorgroeit, komt het steeds opnieuw tegen.
Helpt het om te horen dat ik het goed doe?
Even, en daarna verdwijnt het. Complimenten worden namelijk gefilterd door hetzelfde beeld: ze zijn aardig, ze weten het niet, ze zeggen dat tegen iedereen. Wat beter werkt is je eigen bewijs bijhouden, in feiten die je lastig kunt wegpoetsen.
Gaat het imposter-gevoel ooit over?
Bij de meeste mensen wordt het kleiner en zachter in plaats van dat het verdwijnt. Het lukt meestal wel om het te herkennen op het moment dat het opkomt, en dan bepaalt het je keuzes minder. Dat is realistischer dan wachten tot je het nooit meer voelt.