Leidinggeven als je er net in bent gerold
Leidinggeven is een ander vak dan het werk waar je goed in was, en bijna niemand krijgt de overstap uitgelegd. De eerste maanden gaan op aan twee dingen: loslaten wat je zelf sneller zou doen, en gesprekken voeren die je liever uitstelt. Wat helpt is duidelijk zijn over verwachtingen en vaker korte gesprekken voeren dan één groot. Slaap je slecht of dreig je uit te vallen, bespreek het dan met je huisarts of bedrijfsarts.
duurt ± 5 minuten · anoniem · vrijblijvend
“Ik doe mijn oude werk nog steeds, en dit er nu bovenop”
Leidinggeven begint voor de meeste mensen op een woensdag, zonder overdracht. Je was goed in je vak, dat viel op, en nu heb je een team. De eerste weken lijkt het mee te vallen, want je doet wat je altijd deed en er komt wat overleg bij.
Rond maand drie loopt het vast. Je avonden gaan op aan het werk dat overdag niet lukte, je hebt twee gesprekken die je al drie weken uitstelt, en je merkt dat je liever zelf iets afmaakt dan het voor de derde keer terugkrijgt.
Waarom leidinggeven een ander vak is
Je bent aangenomen op iets waar je goed in was, en gepromoveerd naar iets wat daar los van staat. Wat je nu moet kunnen is werk uit handen geven dat je zelf sneller zou doen, ongemakkelijke gesprekken voeren, en beslissingen nemen met halve informatie.
Daar komt een structureel probleem bij. Volgens de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden van TNO en het CBS had in 2024 zo’n 32 procent van de werknemers hoge taakeisen en ervoer 42 procent weinig autonomie. Een beginnende leidinggevende zit vaak in het slechtste van beide werelden: hij is verantwoordelijk voor het resultaat van anderen en heeft zelf weinig te zeggen over de kaders.
Wat in de praktijk helpt
Wees eerder duidelijk dan aardig. De meeste beginnende leidinggevenden proberen aardig gevonden te worden en houden daarom vaag wat ze verwachten. Dat leidt tot werk dat je moet overdoen, en uiteindelijk tot een veel zwaarder gesprek dan het duidelijke gesprek dat je vermeed.
Voer korte gesprekken, vaak. Twintig minuten om de twee weken per persoon doet meer dan een jaarlijkse beoordeling van een uur. Zaken die je binnen een paar dagen benoemt, blijven klein.
Geef werk weg voordat je het kunt missen. Wie wacht tot iemand het net zo goed kan als hijzelf, wacht voor altijd. Reken op werk dat de eerste keren anders en langzamer gaat, en beoordeel op de uitkomst en niet op de route.
Wat een coach hieraan toevoegt
Een plek om de gesprekken voor te bereiden die je uitstelt. Bij je eigen leidinggevende kun je dat zelden doen, want die beoordeelt je, en bij je team al helemaal niet. Dat maakt de rol eenzamer dan mensen verwachten.
Verder gaat het over de vraag welk soort leidinggevende je wilt zijn. Wie dat niet uitzoekt, kopieert de baas die hij zelf had, en dat is meestal niet de beste die hij ooit heeft gehad.
Waar dit aan grenst
Slaap je slecht, krijg je lichamelijke klachten of dreig je uit te vallen, dan begin je bij de huisarts en schakel je de bedrijfsarts in. Bij een conflict dat niet meer werkbaar is, hoort ook de vertrouwenspersoon erbij.
Speelt er vooral spanning met één persoon, kijk dan bij een conflict op het werk. Gaat het vooral om de hoeveelheid werk, dan sluit werkdruk beter aan. De andere vragen staan bij werk en loopbaan.
Laatst bijgewerkt op
Wanneer past een coach, en wanneer je huisarts?
Een coach past als …
- je net leidinggevende bent en merkt dat je vooral je oude werk blijft doen
- je gesprekken over functioneren uitstelt omdat je niet weet hoe je ze voert
- je leidinggeeft aan mensen die eerst je collega's waren
- je twijfelt of deze rol wel bij je past
Ga eerst naar je huisarts als …
- je slecht slaapt of lichamelijke klachten krijgt van de spanning
- je merkt dat uitvallen dichtbij komt; schakel dan ook de bedrijfsarts in
- je alleen nog met tegenzin naar je werk gaat en dat maanden aanhoudt
- er een conflict speelt dat niet meer werkbaar is
Denk je aan zelfdoding of doe je jezelf pijn? Bel 113 of gratis 0800-0113, of chat via 113.nl, dag en nacht bereikbaar. Bij direct gevaar: 112.
Welke coach past hierbij?
Bij leidinggeven gaat het meestal om een loopbaancoach, carrièrecoach, sollicitatiecoach, executive coach. Je hoeft dat zelf niet uit te zoeken: op basis van je verhaal leggen wij je vraag voor aan de coaches die erbij passen. Elke coach op Výma is geverifieerd op KvK-inschrijving, kwalificaties en beroepsregisters, en kiest maximaal drie thema's: specialisten dus, geen alleskunners.
- loopbaancoach
- carrièrecoach
- sollicitatiecoach
- executive coach
Veelgestelde vragen
Hoe ga ik leidinggeven aan mensen die eerst mijn collega's waren?
Door het te benoemen in plaats van te hopen dat het vanzelf went. Zeg in het eerste gesprek dat de verhouding verandert, vraag wat zij van je nodig hebben en wat ze juist willen houden. Wat je niet moet doen is net doen alsof er niets is veranderd; dat merkt iedereen, en dan wordt het pas ongemakkelijk.
Moet ik een cursus leidinggeven volgen?
Een cursus geeft je taal en zelden ervaring. Wat de meeste beginnende leidinggevenden nodig hebben is iemand die met ze meekijkt bij echte situaties uit hun eigen week. Doe je allebei, dan is dat prima; kies je er één, kies dan de tweede.
Hoe geef ik kritiek zonder de sfeer te verpesten?
Klein en vaak, in plaats van groot en één keer per jaar. Benoem wat je zag, wat het effect was en wat je de volgende keer anders wilt, en doe dat binnen een paar dagen. Feedback die maanden ligt te rijpen, komt altijd zwaarder aan dan je bedoelde.
Wat als leidinggeven me toch niet ligt?
Dan is dat een geldige uitkomst en geen mislukking. In veel organisaties is leidinggeven de enige route omhoog, en dat is een organisatieprobleem en geen karakterkwestie. Terugstappen naar vakinhoud kan, en gaat makkelijker als je zelf het gesprek begint.