Je kind heeft moeite met vrienden maken

“Hij wordt nooit gevraagd voor een verjaardag”

Ouders merken moeite met vrienden maken vaak aan de dingen die uitblijven. De uitnodiging die niet komt. Het speelafspraakje dat altijd van jouw kant moet komen. Het plein waar je kind langs de kant staat terwijl er drie meter verderop een spel bezig is.

Wat het zwaar maakt is dat je er weinig aan kunt doen. Een rekentoets kun je oefenen, een vriendengroep niet. En je kind begint er uit zichzelf haast nooit over, want het is een van de moeilijkste dingen om toe te geven.

Waar moeite met vrienden maken vandaan komt

Meestal zit het in een van drie dingen, en het scheelt welke.

Bij het eerste weet je kind precies wat het zou willen en durft het de eerste stap niet. Het staat erbij, wacht tot het gevraagd wordt, en de rest leest dat als ongeïnteresseerd. Bij het tweede leest je kind de spelregels anders: het praat door iemand heen, houdt te lang vast aan zijn eigen onderwerp, of merkt te laat dat een grapje verkeerd valt. Bij het derde ligt het aan de groep. Een klas waarin de rollen na groep vijf verdeeld zijn, laat weinig ruimte om er alsnog bij te komen.

Alleen zijn doet er ook op grotere schaal toe. In de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023, ingevuld door ruim 188.000 leerlingen uit klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs, gaf 29,4 procent aan zich in de vier weken daarvoor weleens tot altijd eenzaam te voelen. Bijna drie op de tien.

Wat thuis en op school helpt

Zoek contact buiten de klas. Op een club, bij de buren of in de straat liggen de rollen nog niet vast, en daar begint een vriendschap makkelijker dan op een plein waar iedereen elkaar al drie jaar kent. Voor veel kinderen is dat de kortste route.

Nodig één kind tegelijk uit. In een groep valt je kind terug in de rol die het daar al heeft; met zijn tweeën ontstaat er iets nieuws. Houd het kort en zorg dat er iets te doen is, want samen naar iets kijken vraagt minder dan samen praten.

Oefen de opening. “Mag ik meedoen” is voor veel kinderen te groot; ernaast gaan staan en iets vragen over waar het over gaat, werkt beter. Dat klinkt klein en het is precies het onderdeel waar het misgaat.

Gaat het om pesten, dan is de school aan zet. Elke school in Nederland is sinds de Wet sociale veiligheid op school uit 2015 verplicht om een aanspreekpunt en een aanpak te hebben. Vraag daarnaar bij de mentor, en leg vast wat er is afgesproken.

Wat een kindercoach hieraan toevoegt

Een kindercoach oefent de situaties na die in het echt misgaan. Bij jongere kinderen gebeurt dat met spel of met poppen, bij oudere kinderen pratend en met opdrachten voor die week. Het doel is steeds hetzelfde: iets kunnen dóen op het moment dat het zich voordoet.

Daarnaast kijkt de coach naar wat je kind over zichzelf gelooft. Wie een paar keer is afgewezen, concludeert vaak dat hij niet leuk is om mee om te gaan, en dat maakt de volgende poging kleiner. Dat beeld bijstellen is werk waar een gesprek met een ouder zelden bij komt.

Bij tieners verschuift het naar keuzes: welke groep wil je bij horen, en wat kost dat je. Een tienercoach helpt bij die afweging zonder te sturen op wat gebruikelijk is.

Waar dit aan grenst

Valt het contact overal weg en komt er somberheid bij, dan hoort dat bij de huisarts. Datzelfde geldt bij een vermoeden van autisme, waar onderzoek voor nodig is, en bij pesten waar de school geen grip op krijgt.

Praat je kind zichzelf vooral omlaag, kijk dan bij weinig zelfvertrouwen. Trekt het zich overal uit terug, dan sluit je tiener is somber beter aan. De andere vragen staan bij kind en tiener.

Laatst bijgewerkt op 3 september 2026