Driftbuien bij je kind: wat erachter zit
Hiervoor hoef je niet op een wachtlijst
Driftbuien zijn zelden een keuze van je kind. Bij een uitbarsting neemt het alarmsysteem het over van het deel van de hersenen dat nadenkt, en dat deel is bij kinderen nog volop in ontwikkeling. Praten werkt daardoor pas als de storm is gaan liggen. Wat wel helpt is voorspelbaarheid, herkennen wat eraan voorafgaat en achteraf samen terugkijken. Een kindercoach oefent dat mee. Zijn de buien heftig, gericht op anderen of houden ze na het zevende jaar aan in dezelfde vorm, begin dan bij de huisarts.
duurt ± 5 minuten · anoniem · vrijblijvend
“Om een verkeerd bord gaat de hele avond eraan”
Zo beginnen driftbuien meestal. De aanleiding is klein en de uitbarsting is groot: schreeuwen, deuren, soms iets dat kapotgaat. Een half uur later zit er een kind op de trap dat zelf ook geschrokken is en zegt dat het niet zo bedoeld was.
Driftbuien zijn daarom moeilijk te plaatsen. Het lijkt op onwil en het voelt als een aanval op jou, terwijl je kind achteraf oprecht spijt heeft. Dat is geen toneelspel: het zijn twee verschillende toestanden in hetzelfde hoofd.
Waar driftbuien vandaan komen
Bij een uitbarsting neemt het alarmsysteem het over. Het deel van de hersenen dat vooruitkijkt, afweegt en remt is bij kinderen nog volop in ontwikkeling, en het gaat er als eerste uit zodra de spanning hoog wordt. Wat overblijft is vechten of vluchten.
Dat verklaart waarom praten op dat moment niets oplevert. Je richt je tot een deel dat op dat moment offline is. Alles wat je zegt komt binnen als geluid, en meestal als extra prikkel.
Het verklaart ook waarom het thuis gebeurt en op school uitblijft. Inhouden kost energie, en die energie is aan het eind van de dag op. Wat je ziet is een emmer die overloopt op de plek waar dat mag.
Wat je op het moment zelf doet
Blijf rustig en blijf in de buurt. Je aanwezigheid is op dat moment de boodschap, en je stem eigenlijk niet. Zeg weinig, zeg het kort, en herhaal desnoods dezelfde zin.
Houd de grens vast zonder erover te onderhandelen. Als het antwoord nee was, blijft het nee, en tegelijk hoeft daar geen tweede strijd bij. Toegeven aan een uitbarsting leert je kind dat dit werkt; erover in discussie gaan verlengt hem alleen maar.
Praat na, en dan pas. Vraag wat er gebeurde vlak voordat het misging, en wat je kind toen voelde. Daar komen meestal patronen uit die je zelf al vermoedde: honger, moe, een dag met te veel overgangen, of iets wat op school is voorgevallen.
Wat een kindercoach hieraan doet
De coach begint bij het patroon. Wanneer gebeurt het, hoe laat, na welke gebeurtenis. Vaak blijkt er een vast moment te zijn, en dan is er iets aan te veranderen zonder dat je kind daar zelf de hoofdrol in hoeft te spelen.
Daarna oefenen ze de uitweg. Bij jongere kinderen letterlijk: een plek in huis waar je heen mag, een gebaar dat betekent dat het te veel wordt, een manier om de spanning eruit te krijgen die niemand pijn doet. Kinderen hebben iets nodig dat ze kunnen dóen, want stoppen zonder alternatief lukt zelden.
Bijna altijd komt er een oudergesprek bij. Dat is geen verwijt aan jou. Een uitbarsting ontstaat tussen twee mensen, en de reactie van de ander is het deel waar je vandaag iets aan kunt veranderen.
Waar dit aan grenst
Doet je kind zichzelf of anderen pijn tijdens een bui, gebeurt het ook op school, of worden de buien heftiger in plaats van minder, dan hoort de vraag bij de huisarts. Datzelfde geldt bij een vermoeden van autisme of ADHD.
Is er thuis sprake van onveiligheid, bel dan Veilig Thuis via 0800-2000. Dat kan dag en nacht en is gratis, ook als je alleen wilt overleggen. Dat er veel gezinnen zijn die ergens hulp bij krijgen, staat vast: volgens de CBS-rapportage Jeugdhulp 2024 ging het in dat jaar om bijna 473.000 jongeren.
Loopt de boosheid vooral op na drukke dagen, kijk dan bij hoogsensitief kind. Botst het vooral tussen jou en je puber, dan sluit botsen met je puber beter aan. De andere vragen staan bij kind en tiener.
Laatst bijgewerkt op
Wanneer past een coach, en wanneer je huisarts?
Dit is een hulpvraag die tegen de zorg aan ligt. We leggen hem alleen voor aan coaches en therapeuten met aantoonbare specialisatie, en verwijzen door zodra het zwaarder blijkt dan begeleiding aankan.
Een coach past als …
- de uitbarstingen vooral thuis gebeuren en op school uitblijven
- er een patroon in zit, zoals na school, bij overgangen of rond bedtijd
- je kind achteraf spijt heeft en zelf ook niet begrijpt wat er gebeurde
- je merkt dat jullie thuis in dezelfde ruzie blijven vastlopen
Ga eerst naar je huisarts als …
- je kind zichzelf of anderen pijn doet tijdens een uitbarsting
- de buien ook op school en bij anderen gebeuren en heftiger worden
- je vermoedt dat er autisme of ADHD speelt; daar is onderzoek voor nodig
- er thuis sprake is van onveiligheid; bel dan Veilig Thuis via 0800-2000
Denk je aan zelfdoding of doe je jezelf pijn? Bel 113 of gratis 0800-0113, of chat via 113.nl, dag en nacht bereikbaar. Bij direct gevaar: 112.
Welke coach past hierbij?
Bij driftbuien gaat het meestal om een kindercoach, tienercoach, jongerencoach, oudercoach, gezinscoach. Je hoeft dat zelf niet uit te zoeken: op basis van je verhaal leggen wij je vraag voor aan de coaches die erbij passen. Elke coach op Výma is geverifieerd op KvK-inschrijving, kwalificaties en beroepsregisters, en kiest maximaal drie thema's: specialisten dus, geen alleskunners.
- kindercoach
- tienercoach
- jongerencoach
- oudercoach
- gezinscoach
Veelgestelde vragen
Vanaf welke leeftijd zijn driftbuien zorgelijk?
Bij peuters en kleuters horen ze erbij: het rem-systeem in de hersenen is dan nog in aanbouw. Houden dezelfde heftige buien na een jaar of zeven aan, of worden ze erger in plaats van minder, dan is het verstandig om erover te beginnen bij de huisarts.
Moet ik straffen of juist negeren?
Op het moment zelf werkt geen van beide goed, omdat je kind dan niet bereikbaar is voor argumenten. Blijf rustig en in de buurt, en houd de grens vast zonder erover te discussiëren. Het gesprek voer je later, als de storm is gaan liggen.
Waarom gebeurt het alleen bij mij?
Omdat het thuis veilig genoeg is. Je kind heeft zich elders ingehouden en laat het los waar het dat durft. Vervelend om de klos te zijn, en het zegt iets goeds over de band die jullie hebben.
Wat doet een kindercoach hierbij?
Die zoekt met je kind uit wat er vooraf gebeurt en oefent een uitweg die het zelf kan gebruiken. Vaak komt er een oudergesprek bij over hoe jullie thuis op elkaar reageren, omdat een uitbarsting bijna altijd tussen twee mensen ontstaat.