Naar de inhoud
Gratis en anoniem voor hulpzoekers · verwijderen kan altijd
výma jouw eerste stap

Gamen en schermtijd: strijd in huis

Gamen en schermtijd worden pas een probleem als er iets anders voor wijkt: slaap, school, sport of contact met anderen. Aantal uren zegt op zichzelf weinig. In de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 liep 3,4 procent van de scholieren risico op problematisch gamen. Wat werkt is vooraf afspreken in plaats van achteraf ingrijpen, en het gesprek voeren over wat het spel je kind oplevert. Gaat je kind niet meer naar school, valt alles anders weg of komt er somberheid bij, begin dan bij de huisarts.

Start je gratis hulpvraag

duurt ± 5 minuten · anoniem · vrijblijvend

“Nog vijf minuten, en dan is het weer een uur”

Bijna elk gesprek over gamen en schermtijd loopt langs deze zin. Je vraagt of het uit kan, je krijgt een toezegging, en een uur later staat de situatie er nog precies zo bij. Wat volgt is de ruzie die jullie al twintig keer eerder hebben gehad, met dezelfde argumenten aan beide kanten.

Wat het extra ingewikkeld maakt is dat je zelf ook niet weet waar de grens ligt. Twee uur per dag, is dat veel. Vier in het weekend, is dat erg. Zonder houvast wordt elke afspraak een onderhandeling, en dan wint degene met de langste adem.

Wanneer gamen en schermtijd een probleem worden

Het aantal uren is de minst bruikbare maatstaf. Beter is de vraag wat er voor wijkt. Slaapt je kind genoeg. Gaat het naar school en haalt het daar wat het kan. Ziet het anderen buiten het scherm om. Beweegt het nog. Blijft dat allemaal overeind, dan is er weinig aan de hand, hoe hoog het getal ook is.

Wordt het antwoord op een van die vragen structureel nee, dan is er iets aan de hand, ook bij een bescheiden aantal uren. De volgorde is dus omgekeerd aan hoe het gesprek thuis meestal loopt.

Om hoeveel kinderen het gaat, is gemeten. In de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 liep 3,4 procent van de ruim 188.000 deelnemende leerlingen uit klas 2 en 4 risico op problematisch gamen. Per GGD-regio lag dat tussen de 2,5 en 5,4 procent. Een kleine groep dus, en voor die groep is het serieus.

Waarom je kind blijft spelen

Een spel is ontworpen om door te gaan. Beloningen komen op onvoorspelbare momenten, een ronde eindigt vlak voordat je iets bereikt hebt, en het volgende doel staat al klaar. Dat is geen zwakte van je kind; het is de kern van het ontwerp.

Daar komt bij dat gamen vaak samen gebeurt. Als je zoon om acht uur stopt terwijl zijn vrienden doorgaan, verlaat hij met het spel ook het gesprek. Voor tieners is dat een reële prijs, en die telt zwaarder dan het uur zelf.

En soms vangt het iets op. Een kind dat op school buiten de groep valt, kan online wel meetellen. Een tiener die het thuis zwaar heeft, kan daar even weg zijn. Wie alleen de tijd inperkt, haalt dat weg zonder er iets voor terug te geven.

Wat thuis helpt

Spreek vooraf af en grijp achteraf minder in. Een vaste regel die je samen hebt bedacht, houdt beter stand dan een oordeel dat elke avond opnieuw geveld wordt. Zet hem op papier en zorg dat er ook in staat wat er gebeurt als hij overtreden wordt.

Werk met natuurlijke eindpunten. “Na deze ronde” is uitvoerbaar, “over vijf minuten” niet, omdat je kind midden in een potje niet kan stoppen zonder zijn team te laten zitten. Wie dat verschil kent, haalt de helft van de ruzies weg.

Houd de laatste drie kwartier voor bedtijd vrij van schermen, en spreek af waar de telefoon ’s nachts ligt. Slaap is het eerste dat inlevert en het eerste dat je terugziet als het beter gaat.

Vraag ten slotte eens wat je kind eraan vindt. Welk spel, met wie, waarom dat. Dat gesprek maakt van schermtijd een onderwerp in plaats van een strijdperk, en het levert je informatie op die je anders raadt.

Wat een coach hieraan toevoegt

Een tienercoach begint meestal ergens anders dan bij het scherm. Eerst gaat het over wat het spel oplevert en wat er zonder overblijft. Blijkt daar weinig te staan, dan is dat het echte onderwerp: contact, zelfvertrouwen, iets waarin je kind goed is.

Daarna komen de afspraken, en dan met je kind erbij in plaats van over hem heen. Afspraken waar iemand zelf aan heeft meegewerkt houden het langer vol, en dat is het hele verschil met een regel die van boven komt.

Vaak zit er ook een gesprek met jou bij, over hoe jullie hierin op elkaar reageren. Dat is geen verwijt: elke dagelijkse ruzie heeft twee deelnemers, en de rol van de ander is het deel waar je vandaag iets aan kunt veranderen.

Waar dit aan grenst

Gaat je kind niet meer naar school, valt sport en contact helemaal weg, wordt het agressief zodra het niet kan spelen, of komt er somberheid bij, dan hoort de vraag bij de huisarts. Die kan doorverwijzen naar de jeugd-ggz.

Loopt de ruzie thuis breder dan het scherm, kijk dan bij botsen met je puber. Gaat het vooral om contact met leeftijdsgenoten, dan sluit moeite met vrienden maken beter aan. De andere vragen staan bij kind en tiener.

Laatst bijgewerkt op

Wanneer past een coach, en wanneer je huisarts?

Een coach past als …

  • de strijd over schermtijd elke dag terugkeert en jullie er samen niet uitkomen
  • je kind afspraken wel maakt en ze steeds overtreedt
  • gamen duidelijk iets opvangt, zoals gedoe op school of weinig contact met leeftijdsgenoten
  • je merkt dat afpakken alleen maar escaleert

Ga eerst naar je huisarts als …

  • school, slaap en contact met anderen er structureel onder lijden
  • je kind agressief wordt als het niet kan spelen
  • er somberheid of angst bij komt
  • gamen alle andere bezigheden heeft verdrongen en dat maanden aanhoudt

Denk je aan zelfdoding of doe je jezelf pijn? Bel 113 of gratis 0800-0113, of chat via 113.nl, dag en nacht bereikbaar. Bij direct gevaar: 112.

Welke coach past hierbij?

Bij gamen en schermtijd gaat het meestal om een kindercoach, tienercoach, jongerencoach, oudercoach, gezinscoach. Je hoeft dat zelf niet uit te zoeken: op basis van je verhaal leggen wij je vraag voor aan de coaches die erbij passen. Elke coach op Výma is geverifieerd op KvK-inschrijving, kwalificaties en beroepsregisters, en kiest maximaal drie thema's: specialisten dus, geen alleskunners.

  • kindercoach
  • tienercoach
  • jongerencoach
  • oudercoach
  • gezinscoach

Veelgestelde vragen

Hoeveel schermtijd is te veel?

Er bestaat geen getal dat voor elk kind klopt. Kijk in plaats daarvan naar wat ervoor wijkt: slaapt je kind genoeg, gaat het naar school, sport het nog, ziet het vrienden. Blijft dat overeind, dan is het aantal uren minder interessant dan het lijkt.

Is gameverslaving een erkende aandoening?

De Wereldgezondheidsorganisatie nam gaming disorder in 2019 op in de ICD-11. Het gaat dan om verlies van controle waarbij het spel voorrang krijgt boven alles, en dat minstens een jaar. Dat is iets anders dan veel gamen, en het komt bij een kleine groep voor.

Werkt de telefoon afpakken?

Op het moment zelf soms, en op langere termijn kost het je meestal het gesprek. Je kind leert er vooral van dat het onvoorspelbaar is wanneer jij ingrijpt. Vooraf afspreken wat de regel is werkt beter dan achteraf straffen.

Kan een coach hier iets aan doen?

Ja, en vaak zit het gesprek dan minder bij het scherm dan je denkt. Coaches zoeken uit wat het spel je kind geeft, bijvoorbeeld het contact met vrienden of het gevoel ergens goed in te zijn, en kijken waar dat elders vandaan kan komen.

Zet je eerste stap

Vertel in je eigen woorden waar je tegenaan loopt. De rest komt naar jou toe.

Start je gratis hulpvraag

duurt ± 5 minuten · anoniem · vrijblijvend